Nội dung chính
Gần 3.000 dự án bất động sản trên toàn quốc đang bị kẹt pháp lý, tổng vốn ước 2,4 triệu tỷ đồng – một nguồn cung tiềm năng nếu được giải phóng.
Số liệu và quy mô dự án bị kẹt
Theo thông tin do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cung cấp tại Diễn đàn “Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026”, cả nước hiện có 2.991 dự án gặp khó khăn, trong đó hơn 80% do vướng mắc pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai, định giá và nghĩa vụ tài chính. Tổng vốn của các dự án này ước khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 30% tổng vốn đầu tư bất động sản năm 2025.
Tiến độ tháo gỡ và phân loại dự án
Đến nay, các cơ quan chức năng đã giải quyết thành công 926 dự án, chiếm gần 31% tổng số. Các dự án còn lại được phân loại theo thẩm quyền:
- 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội – đang trong giai đoạn soạn thảo nghị quyết tháo gỡ.
- 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành – dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
- 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương – sẽ được các tỉnh, thành phố giải quyết theo hướng dẫn Trung ương.
Đặc biệt, khoảng 80 dự án có hình thức hợp đồng BT (xây dựng‑chuyển giao) đang được Chính phủ chuẩn bị nghị quyết riêng để nhanh chóng khơi thông nguồn lực.
Tác động kinh tế khi nguồn cung được khơi thông
Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh: nếu tháo gỡ thành công, nguồn cung sẽ tăng đáng kể, giảm áp lực thiếu hụt nhà ở và tạo động lực cho tăng trưởng GDP. Theo Bộ Xây dựng, mục tiêu nhà ở xã hội đã đạt hơn 60% Đề án 1 triệu căn; năm 2026 dự kiến bổ sung 160.000 căn, tương đương 15% tổng nhu cầu mới.
Hiện có 1.114 dự án nhà ở và khu đô thị đang triển khai, tổng sản lượng khoảng 529.000 căn. Tuy nhiên, thị trường vẫn còn bất cập về cấu trúc sản phẩm, giá nhà ở cao và hệ thống thông tin chưa đồng bộ.
Nhận định của các chuyên gia
TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng năm 2025 đã chứng kiến “bùng nổ” nguồn cung khi hàng loạt dự án được tháo gỡ, thanh khoản cải thiện và giá bất động sản chững lại giữa năm. Các chỉ số tín dụng bất động sản đạt kỷ lục hơn 4 triệu tỷ đồng, trong đó 1,8 triệu tỷ đồng chảy vào lĩnh vực này.
TS Nguyễn Minh Phong (chuyên gia kinh tế) lập luận rằng việc cải cách thủ tục và áp dụng cơ chế đặc thù gỡ vướng không chỉ giải phóng vốn mà còn tạo cơ hội tái cấu trúc thị trường, đặc biệt ở miền Nam – khu vực tập trung dự án quy mô lớn.
Ông Phong cảnh báo rằng môi trường chính sách mới sẽ đòi hỏi các doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, thích ứng nhanh với tiêu chuẩn phát triển bền vững và yêu cầu minh bạch cao hơn.
Triển vọng thị trường bất động sản 2026
Khi các vướng mắc pháp lý được giải quyết đồng bộ, thị trường sẽ bước vào giai đoạn sàng lọc chất lượng: các dự án kém minh bạch, thiếu năng lực sẽ bị loại bỏ, nhường chỗ cho các nhà phát triển có tiềm lực tài chính mạnh và tầm nhìn dài hạn. Xu hướng sẽ chuyển dịch từ các dự án nhỏ lẻ sang các khu đô thị lớn, gắn liền với hạ tầng giao thông và mô hình đô thị mới như đô thị nén, TOD (Transit‑Oriented Development).
Với nền kinh tế dự kiến tăng trưởng cao, chính sách tiền tệ linh hoạt và hỗ trợ đầu tư công, thị trường bất động sản năm 2026 có khả năng đạt mức phục hồi bền vững, đáp ứng nhu cầu nhà ở và tạo ra lợi nhuận ổn định cho nhà đầu tư.
Phương Uyên
