Nội dung chính
SBIC – tên mới của Vinashin – chính thức bị Tòa án mở thủ tục phá sản sau hơn một thập kỷ tái cấu trúc không hiệu quả.
Quyết định mở thủ tục phá sản
Theo quyết định của TAND khu vực 2 – Hà Nội ngày 14/1/2026, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) và Công ty TNHH MTV Đóng tàu Bến Thủy đã mất khả năng thanh toán và bị tuyên bố phá sản. Các chủ nợ có 30 ngày để nộp giấy đòi nợ tại địa chỉ 30 Huỳnh Thúc Kháng, phường Láng, Hà Nội.
Yêu cầu của giấy đòi nợ
- Phải nêu rõ khoản nợ có bảo đảm và phương thức bảo đảm, cũng như các khoản nợ không có bảo đảm.
- Đối với bồi thường hợp đồng, cần ghi chi tiết các điều khoản.
- Giấy đòi nợ phải được ký tên của chủ nợ (hoặc người đại diện hợp pháp) và đóng dấu nếu là pháp nhân.
Trong trường hợp bất khả kháng, quy trình sẽ áp dụng khoản 4 Điều 66 Luật Phá sản.
Lịch sử và nguyên nhân dẫn đến phá sản
Vinashin, tiền thân của SBIC, từng được gọi là “quả đấm thép” của nền kinh tế Việt Nam, với hơn 240 đơn vị thành viên hoạt động đa ngành. Tuy nhiên, vào năm 2010, Thanh tra Chính phủ công bố báo cáo chỉ ra thua lỗ gần 5.000 tỷ đồng và nhiều sai phạm nghiêm trọng, khiến công ty rơi vào tình trạng thâm hụt vốn Nhà nước.
Sau khi lãnh đạo bị xử lý hình sự, Vinashin bắt đầu quá trình tái cấu trúc từ 2010 và chuyển thành Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) vào năm 2013. Giai đoạn 2014‑2023, SBIC không còn sản xuất trực tiếp mà chỉ đóng vai trò quản lý, điều hành các công ty con. Dù đã nộp đơn yêu cầu phá sản vào tháng 4/2024, hàng loạt công ty con (đóng tàu Phà Rừng, Bạch Đằng, Hạ Long, …) cũng lần lượt làm tương tự, phản ánh mức độ không hiệu quả sâu rộng.
Ảnh hưởng tới người lao động và đề xuất của Bộ GTVT
Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) xem xét cơ chế khoanh nợ bảo hiểm xã hội cho người lao động, miễn lãi chậm đóng và, nếu nguồn thu từ phá sản không đủ, cho phép sử dụng ngân sách Nhà nước.
Đồng thời, Bộ GTVT đề xuất quyết toán quỹ tiền lương cho người lao động và quản lý tại công ty mẹ và các đơn vị thuộc SBIC dựa trên thực tế chi giai đoạn 2014‑2023; từ năm 2024 trở đi, tiền lương sẽ được xác định theo kết quả sản xuất, kinh doanh của từng đơn vị.
Những bài học rút ra
Trường hợp SBIC là minh chứng rõ ràng cho những rủi ro khi tái cấu trúc không đi kèm với cải cách quản trị và kiểm soát tài chính chặt chẽ. Đối với các doanh nghiệp nhà nước, việc giám sát độc lập, minh bạch và thực thi kỷ luật nghiêm ngặt là yếu tố then chốt để tránh lặp lại “quả đấm thép” trong tương lai.
Bạn là chủ nợ, nhà đầu tư hay nhà quản lý doanh nghiệp? Hãy chia sẻ quan điểm của mình về cách phòng ngừa rủi ro phá sản trong phần bình luận bên dưới và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn.
