Nội dung chính
Mỹ đã thực hiện một cuộc đột kích chớp nhoáng vào Caracas, nhằm đạt ba mục tiêu chiến lược: kinh tế, quân sự và chính trị.
Mục tiêu kinh tế: chiếm đoạt nguồn dầu mỏ khổng lồ
Venezuela nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu, chiếm gần 18% nguồn dự trữ toàn cầu. Tuy nhiên, năng suất hiện tại chỉ còn 0,86–1 triệu thùng/ngày do quản lý kém và lệnh trừng phạt. Theo báo cáo của TASS, chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” nhằm áp lực Venezuela để chấp nhận hợp tác với các công ty dầu Mỹ, đồng thời ngăn chặn Trung Quốc và Nga mở rộng ảnh hưởng.
Chuyên gia năng lượng Paasha Mahdavi (Đại học California) nhấn mạnh rằng dầu “bẩn” của Venezuela yêu cầu công nghệ tinh chế tốn kém và có thể mất hàng thập kỷ để khôi phục sản lượng đỉnh 3,5 triệu thùng/ngày. Nhà kinh tế Neil Shearing cho rằng, ngay cả khi Mỹ nắm quyền kiểm soát một phần sản lượng, tác động tới giá dầu toàn cầu trong năm 2026 sẽ còn hạn chế vì dư cung.
Việc kiểm soát nguồn dầu này không chỉ giúp Mỹ giảm phụ thuộc nhập khẩu mà còn tạo nguồn thu không cần ngân sách trực tiếp, một “động cơ đế quốc” theo học giả Christopher Sabatini (Chatham House).
Mục tiêu quân sự: khẳng định sức mạnh và tạo tiền lệ
Chiến dịch được thực hiện bởi lực lượng đặc nhiệm Delta Force, hỗ trợ hơn 150 máy bay từ 20 căn cứ, bao gồm F‑22, F‑35, UAV Reaper và trực thăng đặc nhiệm. Trong chưa đầy 30 phút, phòng không Venezuela bị vô hiệu hoá và Tổng thống Nicolás Maduro bị bắt, sau đó đưa lên tàu sân bay USS Iwo Jima để xét xử.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine mô tả đây là “bài tập lớn nhất Mỹ tại Mỹ Latinh kể từ chiến dịch Panama 1989”, nhằm thiết lập tiền lệ sử dụng lực lượng đặc nhiệm cho các chiến dịch “thực thi pháp luật xuyên biên giới”.
Chiến lược gia cựu thiếu tướng Australia Mick Ryan cho rằng, việc duy trì hạm đội mạnh ở Caribbean là “cây gậy” để ép chính quyền mới tại Venezuela tuân thủ và phá vỡ mạng lưới buôn lậu ma túy.
Mục tiêu chính trị địa chiến lược: củng cố ảnh hưởng Tây Bán cầu
Chiến dịch còn là công cụ răn đe các chính phủ “không thân Mỹ” ở Brazil, Chile, Colombia. Như học giả Maurício Santoro (Đại học Rio de Janeiro) chỉ ra, đây là một bước quay lại “ngoại giao pháo hạm” – chính sách dùng sức mạnh hải quân để ép buộc các quốc gia yếu hơn chấp nhận yêu sách Mỹ.
Theo quan điểm của Trung tá đã nghỉ hưu Jim Marckwardt (Đại học Johns Hopkins), Trump muốn tạo “di sản chiến thắng nhanh” để bù đắp các thất bại trong việc giải quyết xung đột Nga‑Ukraine, Dải Gaza và vấn đề nhập cư, đồng thời thu hút cử tri người Mỹ gốc Latin tại Florida trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.
Chiến lược An ninh Quốc gia mới của chính quyền Trump (được công bố tháng 12/2025) tái khẳng định tập trung vào Tây Bán cầu, coi khu vực này là “sân sau” truyền thống của Hoa Kỳ.
Những phân tích này cho thấy, dù chiến thuật thành công, cuộc đột kích đặt ra nhiều câu hỏi về tính hợp pháp quốc tế, ổn định khu vực và chi phí dài hạn.
