Nội dung chính
Việc quyết định một bộ sách giáo khoa thống nhất và miễn phí từ năm học 2026-2027 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong công cuộc nâng cao công bằng giáo dục ở Việt Nam.
Luật sửa đổi giáo dục và đề xuất bộ SGK thống nhất
Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, trong đó quy định Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ ban hành một bộ sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc, dự kiến thực hiện từ năm học 2026-2027.
Lợi ích dự kiến cho học sinh và gia đình
- Giảm chi phí sách vở: Theo một khảo sát do Viện Nghiên cứu Giáo dục thực hiện, mỗi gia đình trung bình chi khoảng 9-10 triệu đồng cho sách giáo khoa mỗi năm.
- Đảm bảo công bằng địa lý: Học sinh vùng sâu, vùng xa sẽ không còn gặp khó khăn khi chuyển trường hay chuyển vùng.
- Tiết kiệm nguồn lực nhà nước: Dự kiến ngân sách giáo dục sẽ tiết kiệm tới 1,2 tỷ đồng mỗi năm nhờ giảm số lượng bộ SGK được in.
Quan điểm của các chuyên gia và đại biểu
GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết: “Đây là một chủ trương chiến lược, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền học tập bình đẳng cho mọi học sinh”.
Tiến sĩ Phạm Đỗ Nhật Tiến, nguyên Trợ lý Bộ trưởng, nhấn mạnh: “Một bộ SGK thống nhất không đồng nghĩa với việc loại bỏ sự đa dạng; chúng ta vẫn cần các bộ sách phụ trợ đã được thẩm định để giáo viên có không gian tự chủ chuyên môn”.
Đại biểu Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) cho biết: “Nhiều phụ huynh đang gặp khó khăn khi con chuyển trường vì sách khác nhau; một bộ SGK chung sẽ giải quyết vấn đề này và đặc biệt hỗ trợ học sinh vùng dân tộc thiểu số”.
Ý kiến cộng đồng và những thách thức còn tồn tại
Trên mạng xã hội, các bậc phụ huynh như tài khoản “Xanh Biển” chia sẻ: “Tiết kiệm gần chục triệu đồng mỗi năm nếu được cấp sách miễn phí”. Trong khi đó, một số giáo viên lo ngại về chất lượng nội dung và quy trình kiểm duyệt: “Cần có tiêu chuẩn nghiêm ngặt, đặc biệt với môn Tiếng Việt, để không mất đi giá trị giáo dục”.
Các nhà chuyên môn cũng đề xuất: giảm lượng in ấn, tăng khả năng tái sử dụng và truyền nối sách qua các thế hệ, tránh lãng phí tài nguyên và ngân sách.
Đề xuất thực thi và tầm nhìn tới 2030
Theo kế hoạch, tới năm 2030 Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ cung cấp SGK miễn phí cho toàn bộ học sinh. Để đạt mục tiêu này, cần:
- Xây dựng quy chuẩn nội dung chặt chẽ, dựa trên Nghị quyết 29‑NQ/TW.
- Thực hiện in ấn bền vững, ưu tiên giấy tái chế và công nghệ in điện tử.
- Đào tạo lại giáo viên để thích nghi nhanh với bộ SGK mới.
Như vậy, việc áp dụng một bộ SGK thống nhất không chỉ là giải pháp ngắn hạn giảm chi phí, mà còn là nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu hội nhập trong kỷ nguyên mới.
Kim Liễu
